خانه دبیرالملک، عمارتی اروپایی در قلب تهران بزرگ

بنای معروف به عمارت دبیرالملک با تزییناتی اروپایی و زیباییش در مرکز تهران و در محله تاریخی عودلادجان جای گرفته و با هر بخش داستان‌ها و روایت‌های بسیاری برای بازدیدکنندگان بازگو می‌کند.

 

معرفی خانه دبیرالملک

خانه دبیرالملک متعلق به میرزا محمد حسین خان فراهانی بوده است. میرزا محمد حسین خان یکی از مربیان و کارگزاران دستگاه مستوفی‌گری قاجار بود که چندین سال منشی‌گری امیرکبیر را نمود و در این سال‌ها به او لقب دبیرالملک را دادند. این بنای تاریخی در محله سرچشمه تهران واقع شده و به لحاظ معماری و همچنین پیشینه جزو آثار ارزشمند تهران به حساب می‌آید. خانه دبیرالملک در حدود 140 سال قدمت دارد که تاریخ ساخت آن به زمان قاجار برمی‌گردد.

پیشینه خانه دبیر الملک

طبق گفته کارشناسان و همچنین براساس اسناد تاریخی ساخت خانه دبیرالملک مربوط به اواسط دوران قاجار می‌شود. این بنا در مرکز محله قدیمی عودلاجان و محله‌ی به نام محله باغ‌‌ امین که یکی از محلات ارزشمند تاریخی شهر تهران است، قرار دارد. بعدها به دلیل اینکه دبیرالملک خانه خود را در این کوچه ساخته بود، کوچه مزبور به کوچه میرزا نصیرالدوله خان دبیرالملک تغییر نام یافت که این نام در نقشه دوران ناصری از تهران نیز قابل مشاهده است.میرزا محمد حسین خان در زمان وزارت میراز تقی‌خان وزیر نظام به عنوان منشی به مدت چهار سال به وی خدمت کرد و در ادامه نیز مدتی در زمان وزارت امیرکبیر به او به عنوان منشی خدماتی ارائه کرد. بیرالملک مدتی وزیر داخله و حاکم اراک گردید و حتی در ادامه فعالیت‌های خود مدتی تولیت آستان قدس رضوی را به عهده گرفت

با این‌حال وی در سال 1278 هجری قمری رساله‌ای انتقادی نوشت که مورد بی‌مهری شاه قرار گرفت. وی در این رساله در مورد اصلاح حکومت صحبت‌های نمود و همچنین نقدهای به شخص شاه (ناصرالدین شاه) وارد کرد. پس از این رساله مدتی از طرف ناصرالدین شاه مورد بدگویی و بی‌مهری قرار گرفت.

 

معماری خانه دبیرالملک

در ساخت خانه دبیرالمک نفوذ معماری غرب و اروپایی دیده می‌شود. علت آن هم سفرهای شاهان قاجار به اروپا و علاقه آنها به استفاده از سبک غربی و اروپایی در معماری بود. در این دوران ساخت خانه‌ها و بناها به سبک ترکیبی اروپایی و ایرانی بسیار رایج شد.در معماری خانه دبیرالملک نیز از سبک ترکیبی استفاده شده است. در ساخت بنا یک تقارن کامل را شاهد هستیم. اتاق شاه‌نشین در میان بنا قرار دارد و دیگر بناهای فرعی در کنار یا پشت آن قرار گرفته‌اند. این تقارن در راه‌پله‌ها و حتی درهای و پنجره‌ها نیز قابل مشاهده است.

تزیینات به کار رفته در بنا نیز از همین معماری پیروی می‌کند. حوض میانه حیاط مستطیل شکل و رنگ زرد و نارنجی غالب است که این رنگ‌ها در دوران قاجار بسیار استفاده می‌شد و در دیگر بناهای قاجار نیز به چشم می‌خورد.

 

وضعیت کنونی بنا

خانه دبیرالملک از سال 1384 به عنوان یکی از آثار میراث فرهنگی به ثبت ملی رسید. بعد از اینکه خانه دبیرالملک به ثبت ملی رسید، شهرداری که مالک بنا بود مشغول به بازسازی و مرمت آن شد. پیش از بازسازی، خانه دبیرالملک لوکیشن فیلم روزگار قریب بود. بنا از سال 1385 الی 1387 هجری شمسی توسط استاد امرالله سلیمی بازسازی و مرمت شد و در نهایتا در اسفند 1387 افتتاح گردید.در این سال‌ها خانه دبیرالملک به عنوان خانه اسباب‌بازی ویژه کودکان کار و خیابان بود. اما در سال 1395 شمسی خانه به انجمن فراغت تهران به مدیریت رامبدجوان سپرده شد و از آن پس نام خانه دبیرالملک به خانه فراغت تغییر کرد.هدف از احداث خانه فراغت زنده کردن بازی‌های بومی و فرهنگ بازی ایرانیان و همچنین گذراندن اوقات فراغت شهروندان بود. خانه دبیرالملک برای تبدیل شدن به خانه فراغت به بخش‌های مختلف دسته‌بندی شد که شامل سالن اصلی عمارت (شاه نشین)، اتاق فرار، اتاق تنهایی، اتاق سینما، استودیو، کارگاه و اتاق بازی، حیاط اصلی، حیاط جنبی بود. با این حال خانه فراغت هرگز پا نگرفت و این امکانات استفاده نگردید.وضعیت این خانه مدتی نامشخص بود و امکان بازدید نیز برای عموم فراهم نبود. اما امروزه خانه دبیرالملک یکی از ادارات زیرمجموعه شهرداری را میزبانی می‌کند و در ساعات اداری امکان بازدید برای بازدیدکنندگان فراهم می‌باشد.


بدلیل گذشت 15 دقیقه از زمان آخرین بروز رسانی باید جستجوی خود را تکرار نمایید.


جستجوی جدید
×

راهنمای نصب اپلیکیشن iOS

English العربی

1. در مرورگر سافاری در نوار پایین همین صفحه این دکمه را فشار دهید :

2.در منو باز شده ردیف پایین را به سمت چپ بکشید (در iOS13 به سمت بالا بکشید) و این دکمه را فشار دهید :

3. در بالای صفحه این دکمه را فشار دهید :

4. پس از بستن مرورگر، آیکون اپلیکیشن به گوشی شما اضافه شده و آماده استفاده میباشد.

1.في أسفل متصفح Safari ، انقر فوق :

2.في القائمة المنبثقة ، اسحب الصف السفلي إلى اليسار (iOS13 اسحب إلى أعلى) واضغط على هذا الزر:

3. في الجزء العلوي من الشاشة ، اضغط على هذا الزر:

4. بعد إغلاق المتصفح ، أيقونة التطبيق على الهاتف لقد أضفت وجاهزة للاستخدام.

1. In the toolbar on the bottom of the Safari browser, click on :

2. Select the :

3. In the next step, in the top right corner, click on :

4. A shortcut of the app will appear on your home screen, and the app is ready to use.